പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും തിരക്കഥാകൃത്തും നിർമ്മാതാവുമായ ശ്യാം ബെനഗൽ തിങ്കളാഴ്ച മുംബൈയിൽ അന്തരിച്ചു. മുംബൈ സെൻട്രലിലെ വോക്കാർഡ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ വൈകുന്നേരം 6:38 നായിരുന്നു അന്ത്യം. ഭാര്യ നീര ബെനഗൽ . ഏക മകൾ പിയ ബെനഗൽ.
ഏറെ നാളായി വൃക്ക രോഗബാധിതനായിരുന്നുവെന്ന് മകൾ പിയ ബെനഗൽ പറഞ്ഞു. രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് ഇരുവൃക്കകളും തകരാറിലായി. അന്നുമുതൽ ഡയാലിസിസ് നടത്തി ചികിത്സയിലായിരുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദേശീയ അവാർഡുകൾ നേടിയ വ്യക്തി എന്ന റെക്കോർഡ് ശ്യാം ബെനഗലിൻ്റെ പേരിലാണ്. എട്ട് സിനിമകൾക്കാണ് അദ്ദേഹത്തെ തേടി ഈ അവാർഡ് എത്തിയത്.
1934 ഡിസംബർ 14 ന് ഹൈദരാബാദിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിലാണ് ശ്യാം സുന്ദർ ബെനഗൽ ജനിച്ചത്. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. പിന്നീട് ഫോട്ടോഗ്രാഫി തുടങ്ങി. ബോളിവുഡിലെ ആർട്ട് സിനിമയുടെ പിതാവായും അദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പന്ത്രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ അച്ഛൻ ശ്രീധർ ബെനഗലിന്റെ കൂടെ ജോലി ചെയ്തു. പിതാവ് നൽകിയ ക്യാമറയിലാണ് തൻ്റെ ആദ്യ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്.
ശ്യാം ബെനഗലിൻ്റെ സിനിമകൾ ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് മികച്ച അഭിനേതാക്കളെ നൽകി, അതിൽ നസീറുദ്ദീൻ ഷാ, ഓം പുരി, അംരിഷ് പുരി, അനന്ത് നാഗ്, ശബാന ആസ്മി, സ്മിതാ പാട്ടീൽ, ഛായാഗ്രാഹകൻ ഗോവിന്ദ് നിഹലാനി എന്നിവർ അവരിൽ പ്രമുഖരാണ്.
ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിനെയും സത്യജിത് റേയെയും കുറിച്ച് ഡോക്യുമെൻ്ററികൾ നിർമ്മിച്ചതിനു പുറമേ, ദൂരദർശനുവേണ്ടി ‘യാത്ര’, ‘കഥാ സാഗർ’, ‘ഭാരത് ഏക് ഖോജ്’ എന്നീ സീരിയലുകളും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. 24 സിനിമകളും 45 ഡോക്യുമെൻ്ററികളും 15 പരസ്യ ചിത്രങ്ങളും ശ്യാം നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സുബൈദ, ദ മേക്കിംഗ് ഓഫ് ദ മഹാത്മ, നേതാജി സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ്: ദി ഫോർഗട്ടൺ ഹീറോ, മാണ്ഡി, ആരോഹൻ, വെൽക്കം ടു സജ്ജൻപൂർ തുടങ്ങിയ ഡസൻ കണക്കിന് മികച്ച ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. ശ്യാം ബെനഗൽ തൻ്റെ ആദ്യ ചിത്രം അങ്കുർ ചെയ്തത് 1974ലാണ്. ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം ഈ സിനിമയിൽ ഉന്നയിച്ചത്. അതേസമയം, ‘മുജീബ് – ദ മേക്കിംഗ് ഓഫ് എ നേഷൻ’ ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അവസാന ചിത്രം. മുജീബിന് വെടിയേറ്റ് രണ്ട് വർഷമായി. മുജീബുർ റഹ്മാൻ്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു ഈ ചിത്രം.
ചലച്ചിത്രമേഖലയ്ക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സംഭാവനകൾക്ക് 1976-ൽ പത്മശ്രീയും 1991-ൽ പത്മഭൂഷണും ലഭിച്ചു. 2005ൽ ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ അവാർഡും ബെനഗലിന് ലഭിച്ചു.
